Χωριό μου, χωριουδάκι μου!

Γεια σαςςςςςς! Καλως σας βρίσκω.

Είναι κανείς ακόμη εδώ?! 

Η επιστροφή μου για λίγο στην αγαπημένη μου blogoγειτονιά είναι γεγονός.

Με τόσο κρύο που κάνει έξω το να μείνεις μέσα με ζεστό καφεδάκι, μουσικούλα, κουβέρτα και υπολογιστή είναι το καλύτερο. Οπότε, αυτό έκανα και παρασύρθηκα στο να γράψω κάτι μετά από τόσο καιρο.

Μου έλειψε τόσο πολύ να ασχοληθώ με το blogging. 

Με αφορμή λοιπόν το καταχείμωνο που έχουμε εδώ στην Κύπρο αποφάσισα να σας  γνωρίσω ένα πολύ αγαπημένο μέρος με έντονες αναμνήσεις. Το χωριό μου,που αυτή την στιγμή είναι ντυμένο στα λευκά.

Αφού λοιπόν  οι δρόμοι είναι λίγο επικύνδινοι για την ώρα λόγω βαριάς χιονόπτωσης η φωτογραφική μας βόλτα θα γίνει μέσω ανθρώπων που κατοικούν εκεί πάνω ή και κάποιων που κατάφεραν να πάνε με την βοήθεια ειδικού αυτοκινήτου.

Δανείζομαι λοιπόν κάποιες από τις φωτογραφίες τους για να δέσω το κείμενο και ξεκινάμε με κάποιες πληροφορίες που ίσως σας φανούν χρήσιμες για μελλοντικές επισκέψεις.

Το χωριό μου απ όπου κατάγονται και οι 2  γονείς μου ονομάζεται Πεδουλάς και θεωρείται ένα από το ομορφότερα ορεινά χωριά της Κύπρου.

Βρίσκεται στις βόρειες πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους. Η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη λέξη «πέδιλο» επειδή το χωριό είχε μεγάλη ποσότητα δερμάτων και πολλούς σκαρπάρηδες οι οποίοι κατασκεύαζαν παπούτσια και πέδιλα και έτσι πήρε το όνομα του.  

Η ιστορία του Πεδουλά χρονολογείται πίσω στους Βυζαντινούς χρόνους και επί Φραγκοκρατίας και Ενετοκρατίας ήταν βασιλική ιδιοκτησία. Η εκπαίδευση στο χωριό ξεκίνησε επίσημα το 1853 μ.Χ. ενώ ιδιωτικά σχολεία λειτουργούσαν κιόλας από το 1700 μ.Χ. Οι Πεδουλιώτες φοιτούσαν στα τοπικά σχολεία Δημοτικής και Μέσης εκπαίδευσης του χωριού.

Η γεωργία ήταν από την αρχή ο στυλοβάτης της οικονομίας του χωριού και ο Πεδουλάς ήταν πάντα ιδανικός τόπος για την καλλιέργεια κερασιών, μήλων και άλλων οπωροφόρων δέντρων. Η γεωργία από μόνη της όμως, δεν παρήγαγε αρκετό εισόδημα, έτσι ακόμα και σε δύσκολες εποχές της ιστορίας του Πεδουλά, ο τουρισμός, το εμπόριο και οι οικοτεχνίες προωθούνταν ως συμπληρωματικές πηγές εισοδήματος. Η ύφανση ήταν η αποκλειστική ενασχόληση των γυναικών κατά τις χειμερινές μέρες. Τα περισσότερα νοικοκυριά διέθεταν αργαλειούς με τους οποίους έφτιαχναν βαμβακερά και μάλλινα υφάσματα, χαλιά και κουβέρτες. Η εμπειρία ακόμα πολλών βυρσοδεψείων στο χωριό επέτρεπε μέχρι πρόσφατα στους κατοίκους του Πεδουλά να ασχολούνται με την επεξεργασία δερμάτων από τα οποία φτιάχνονταν παπούτσια και μπότες.

Πριν το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στα χρόνια που ακολούθησαν, η οικονομία του χωριού άνθισε. Υπάρχουν ακόμα ενδείξεις από την ευμάρεια εκείνων των προηγούμενων γενιών. Τα σχολεία, οι εκκλησίες, τα δημόσια κτίρια, τα ξενοδοχεία και τα βυρσοδεψεία διασώζονται μέχρι σήμερα. Ο Πεδουλάς υπήρξε ένα πρωτοποριακό κέντρο τουρισμού και παραγωγής κερασιών κι εκείνη την εποχή ήτο το πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο των δεκατεσσάρων χωριών της περιοχής Μαραθάσας.

Ο Πεδουλάς ειναι διδυμοποιημένος/αδελφοποιημένος με το Δημο Παιανίας και με τον πρώην Δημο Τρικολώνων νύν Γορτυνίας. Και οι δύο διδυμοποιήσεις εγιναν με πρωτοβουλία και κάτω από την φροντίδα του μακαριστού Ανδρέα Λ. Ελληνα.

Τι να δεις

Το σημαντικότερο και πιο γνωστό αξιοθέατο του Πεδουλά είναι η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που βρίσκεται σε κεντρικό σημείο του χωριού και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Δέχεται κάθε χρόνο χιλιάδες επίσκέπτες, ντόπιους και ξένους με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τοιχογραφίες που κοσμούν το μεγαλύτερο μέρος της εκκλησίας. Επιγραφή πάνω από τη βόρεια είσοδο της εκκλησίας, δίνει πληροφορίες για την ηλικία της: Κτίστηκε και τοιχογραφήθηκε το 1474 με δαπάνη του ιερέα Βασίλειου Χάμαδου. Ο ναός συμπεριλαμβάνεται στις ξυλόστεγες μονόχωρες εκκλησίες που συναντά κανείς κυρίως στην οροσειρά του Τροόδους. Από τα αξιοσημείωτα του εσωτερικού της εκκλησίας είναι το ξύλινο τέμπλο που είναι ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους του που διασώζονται στο νησί. Στο επιστύλιο του τέμπλου αυτού υπάρχει ζωγραφισμένο το οικόσημο του μεσαιωνικού Βασιλείου της Κύπρου και δίπλα ο δικέφαλος αετός, σύμβολο των Παλαιολόγων, των τελευταίων βασιλέων του Βυζαντίου.

Εντυπωσιακό οικοδόμημα, ορατό από όλα σχεδόν τα σημεία του χωριού είναι ο ογκώδης ναός του Τιμίου Σταυρού με τον πελώριο θόλο και τα δύο πανύψηλα καμπαναριά του. Η κατασκευή του χρονολογείται από το 1935 και ήταν σίγουρα μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες της εποχής, πράγμα που καταδεικνύει και το βαθμό οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της κοινότητας. Στο ναό φυλάσσεται Σταυρός, του οποίου η μια πλευρά είναι επίχρυση και παριστάνει τη Γέννηση του Χριστού και η άλλη τη Σταύρωση. Εντός του Σταυρού υπάρχει τεμάχιο από το Τίμιο Ξύλο που μεταφέρθηκε από το Βυζάντιο.

Που να πας

Το Βυζαντινό Μουσείο Πεδουλά δημιουργήθηκε επί αρχιερατείας του Μητροπολίτου Μόρφου Νεοφύτου για να στεγάσει εικόνες και ιερά κειμήλια (13ος – 20ος αιώνας), που σώθηκαν από τις εκκλησίες του Πεδουλά. Το Βυζαντινό Μουσείο βρίσκεται πλησίον του ναού του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Ιδρυτής και γενναιόδωρος χορηγός του Βυζαντινού Μουσείου υπήρξε ο αείμνηστος Ανδρέας Έλληνας.

Ένα καλοδουλεμένο κόσμημα του χωριού είναι το Λαογραφικό Μουσείο που στεγάζει την ιστορία όχι μόνο του Πεδουλά αλλά του τόπου γενικότερα. Μέσα από τα διάφορα εκθέματά του, ο επισκέπτης παίρνει μια δυνατή γεύση από τις συνθήκες διαβίωσης των παλιών Κυπρίων. Το όλο δημιούργημα είναι μια αξιέπαινη προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη του πρόσφατου παρελθόντος, ώστε τόσο οι μελλοντικές γενιές, όσο και οι ξένοι επισκέπτες, να γνωρίσουν από κοντά το πολιτισμικό παρελθόν του τόπου. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον, επιμορφωτικό δωμάτιο στεγάζονται τα αντικείμενα διαφόρων επαγγελματιών του Πεδουλά, μιας ξεχασμένης εποχής. Παρουσιάζονται με λεπτομέρεια το «κωμοδρομιό», το καζάνι της ζιβανίας, τα αμπελουργικά σκεύη, τα εργαλεία και τα κατασκευάσματα της βυρσοδεψίας, τα σύνεργα του καρεκλά, του παπουτσή, του κουρέα και του χασάπη.

Το χωριό προσελκύει σημαντικό αριθμό ντόπιων και ξένων επισκεπτών ιδιαίτερα τούς καλοκαιρινούς μήνες. Μπορεί ο ταξιδιώτης να ξεκουραστεί χωρίς οχληρία αυτοκινήτων και άλλων μέσων μεταφοράς, να απολαύσει το όμορφο κλίμα και το εξαιρετικό φυσικό και δροσερό νερό. Επίσης θα απολαύσει την πατροπαράδοτη χωριάτικη φιλοξενία. Προσφέρεται για αγροτουρισμό όλες τις εποχές αφού διαθέτει πληθώρα καταλυμάτων και πάμπολλες επιλογές όσον αφορά στο φαγητό. 

Τα Elyssia hotel (22953737), Two Flowers hotel (22 952372), Mountain Rose hotel (22 952727), Πλάτανος hotel Apartments (22952518), Christys Palace Hotel (99 635584), Health Habitat Hotel (22952283), το Αριστοτέλειο Boutique Hotel (22 953334) και τους καλοκαιρινούς μήνες το Central Hotel (22 952457) παρέχουν άριστες υπηρεσίες διαμονής, με τα περισσότερα να διατηρούν τα δικά τους εστιατόρια, που προσφέρουν κυπριακά πιάτα και μεζέδες. Τα περισσότερα ξενοδοχεία είναι οικογενειακές επιχειρήσεις με φιλόξενους ιδιοκτήτες και υπαλλήλους.

ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΠΕΔΟΥΛΑΣ

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στην  ιστοσελίδα του χωριού εδώ

*Πληροφορίες και φωτο κειμένου από το Ιντερνετ

Πολλα φιλια και....τα λέμε :) 

Πάσχα 2014 στο χωριό (19 + 20/04)

Χρόνια Πολλά και Χριστός Ανέστη σε όσους δεν μπόρεσα να ευχηθώ.

Πρώτη ανάρτηση του ανανεωμένου blog ''Το Πάσχα στο χωριό".

Είχα πολλά χρόνια να περάσω έστω 2-3 μερες στο αγαπημένο μου χωριό απ οπου κατάγονται και οι δυο μου γονείς. Πιο πολύ λόγω επαγγελματικών δυσκολιών όλης της οικογένειας.

Φέτος, μιας και κατάφεραν οι ''μεγάλοι΄'' να αφήσουν κάποιους από μας άνεργους άρπαξα την ευκαιρία.

Με την ευκαιρία της γιορτής του Πάσχα  όλο το σόι θα ήταν μαζεμένο εκεί.

Τι πιο όμορφο να περάσεις στιγμες με ανθρώπους δικούς σου που έχεις καιρό να δεις.

Από μικρή προτιμούσα να περνάω τις μέρες αυτές εκεί. Το αίσθημα είναι αλλιώτικο, μαγικό μπορώ να πω.

Ετοίμασα με χαρά την βαλιτσουλα μου και ξεκίνησα με τον αδελφό μου για το ταξίδι μας.(οι γονείς μας θα έρχονταν την επόμενη μέρα).

Στον δρόμο αναλόγως..δεν ειχε πολλή κίνηση. Άλλες χρονιές θυμάμαι γινόταν χαμός και βαριόμουνα όλη την διαδρομή η οποία όμως είναι  εκπληκτική. Φύση, δέντρα και πράσινο παντού.

Μετά από 1 ώρα ταξίδι φτάσαμε. Μας υποδέχτηκε πολύ κρύο, ελαφρά βροχή και μια περίεργη ομίχλη.Ο  κόσμος που περπατούσε στα δρομάκια λιγοστός. Κάπως αλλιώτικα τα περίμενα τα πράγματα μιας και στην πόλη η ζέστη ήταν αρκετή. Δεν πτοήθηκα όμως.  Είχα αποφασίσει πως θα περνούσα ωραία έτσι και αλλιώς.

Φτάνοντας στο σπίτι της γιαγιάς είδα τον καπνό από το φουγάρο της σόμπας να ξεπροβάλλει.. Ήξερα πως μας περίμενε ένα ζεστό σπιτάκι. Ναι ! Η γιαγιά πάντα φρόντιζε γι αυτό.

Κατεβάσαμε τις αποσκευές μας και τρέξαμε μέσα να ζεσταθούμε. Αφού έσφιξα στην αγκαλιά μου την αγαπημένη μου γιαγιά ξάπλωσα στον καναπέ για να χαλαρώσω.

Η γιαγιά ετοίμασε φαγητό. Δεν μπορούσε να μας αφησει έτσι :)  Ο αδελφός μου είχε πεινάσει τόσο πολύ που αποφάσισε να ψησει οτι βρήκε επάνω στην σόμπα..

Και εκεί μου ήρθαν στο μυαλό οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας όπου η γιαγιά μας εψηνε σουβλάκι και λουκάνικο μέσα στην σόμπα αυτη.. Όμορφες αναμνήσεις.

Το βράδυ θα πηγαίναμε στην Εκκλησία. Λίγη ξεκούραση πριν απο αυτο ήταν απαραίτητη. Κοιμηθήκαμε για λίγο (με τόσες κροτίδες που έπεφταν παραπάνω δεν θα μπορούσαμε) και στις 11 ετοιμαστηκαμε.

Πήρα την γιαγιά αγκαζέ και ξεκινήσαμε με αργά βήματα για την εκκλησία η οποία βρίσκεται πάνω από το σπίτι μας.

Οι κροτίδες δεν σταμάτησαν λεπτό να πέφτουν. Είχα την εντύπωση πως δεν θα γλυτώσουμε.. Φέτος χειρότερα από κάθε χρονιά.Λες και έπεφταν βόμβες. Μα τι έθιμο και αυτό..

Φτάνοντας στο προαύλιο της Εκκλησίας ο κόσμος πολύς.. Συγγενείς, φίλοι άλλα και αρκετός κόσμος που δεν είχα ξαναδεί. Ωραία να τιμούν το χωρίο σου άτομα από άλλα μέρη. Σε κάνουν περήφανο.

Στις 12 το βράδυ ο ιερέας ανάγγειλε την Ανάσταση του Χριστού μας.

Η συγκίνηση μεγάλη. Ειδικά όταν άρχισαν όλοι να απαγγέλλουν το Χριστός Ανέστη.

Η κίτρινη μου λαμπαδιτσα δεν κατάφερε να μείνει αναμμένη λόγω του κρύου.

Κάτω από την εκκλησία μια μεγάλη ''λαμπρατζια΄'' έριχνε τις σπίθες της μέχρι επάνω. Η στιγμή που καιγόταν ο Ιούδας ήταν κάτι το μοναδικό .Πρωτη χρονιά κατάφερα να είμαι παρούσα και σε αυτό.

Αφού τελείωσε η λειτουργία (οκ δεν μείναμε μέχρι το τέλος) πήγαμε στο σπίτι της θείας μου για το φαγητό. Το μενού είχε σούπα αυγολέμονο αν και δεν την τρωω ιδιαίτερα εγώ.

Φάγαμε, ήπιαμε είπαμε τα νέα μας και μετα πήγαμε για ύπνο.

Η επόμενη μέρα ( Κυριακη του Πάσχα ) ευτυχώς μας βρήκε με ήλιο και πολύ καλό καιρό !

Μας αποζημίωσε και με το παραπάνω. Ξύπνησα πρωι πρωι και ξανακοιμήθηκα. Τον ύπνο στο χωρίο δεν τον χορταίνω με τίποτα. Πέρασα το πρωινό χουζουρεύοντας στο κρεββάτι και  μετά πήγαμε ολοταχώς για φαγητό και πάλι στο σπίτι της θείας.

Αφού βρεθήκαμε όλη η οικογένεια μετά απο αρκετό καιρό, ανταλλάξαμε ευχές και καθίσαμε για φαγητό. Σούβλα χοιρινό, κοτόπουλο, αρνάκι, παστίτσιο και πατάτες φούρνου ήταν μερικά απο τα φαγητά που μας περίμεναν στο γιορτινό τραπέζι.

Για επιδόρπιο είχαμε κεικ σοκολάτας αλλα και τις αγαπημένες μας φλαούνες και ελιωτη (ελλιοψωμο).

Κεραστειτεεεε έχουμε πολλές  :)

Το απόγευμα ο Σύνδεσμος Αποδήμων του χωριού είχε διοργανώσει παιχνίδια και δραστηριότητες στην αυλή της Εκκλησίας μας. Σιγά μην το χάναμε. Όπου παιχνίδι πρώτοι εμείς. Χαχαχα.

Η αυλή γεμάτη, κόσμος παντού ,κάθε ηλικίας. Συναντηθηκαμε με γνωστούς και φίλους..Είπαμε τα νέα μας, γελάσαμε πολύ, γενικά περάσαμε όμορφα χωρίς να χρειάζονται πολλά πολλά..

Ήταν ένα υπέροχο διήμερο. Ευτυχώς που υπάρχουν και αυτές οι λίγες μέρες για να ξεχνιόμαστε από τα  προβλήματα που μας απασχολούν.. Προσωπικά, το είχα πολυ ανάγκη.

ΥΓ 1: Την Μεγάλη Παρασκευή δεν μπόρεσα να ειμαι παρουσα στον Επιτάφειο μας (μικρότερη μου αρεσε να βοηθώ στο στόλισμα) άλλα φρόντισαν φίλοι να μου έχουν μια φωτογραφία. Ηταν πιο όμορφος απο ποτέ.

ΥΓ 2: Το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου έγινε στο χωριό η περιφορά του Ιούδα όπου και κατέληξε στην Εκκλησιά κρεμασμένος σε ένα πάσσαλο για να καει το βράδυ.

Αυτά για σήμερα...

Εύχομαι να περάσατε το ίδιο όμορφα όπως εγώ. :)

Φιλακια 

Νεα ενότητα : Οδοιπορικό #1

Σκέφτηκα, να κάνω μια καινούρια ενότητα στο ιστολόγιο. Τίτλος της ''Οδοιπορικό''..

Σε αυτή την ενότητα θα βάζω φωτογραφίες καθώς και πληροφορίες από τόπους που επισκέφθηκα εγώ και εννοείται πως οι φώτο θα είναι τραβηγμένες απο εμένα. Ισως αυτό να μην γίνεται συχνά λόγω ελλειψης χρόνου αλλα όποτε συμβαίνει θα φροντίζω να κάνω μια ανάρτηση . 

Ξέρω ότι οι περισσότεροι απο εσάς είστε κάτοικοι Ελλάδας και δεν θα γνωρίζετε για αυτούς τους τόπους μιας και εγώ είμαι απο Κύπρο, αλλά θα είναι μια ευκαιρία να δείτε τις ομορφιές της χώρας μας και να ενημερωθείτε σε περίπτωση που θα κάνετε ένα ταξιδάκι εδώ.

Ελπίζω να σας αρέσει η ιδέα. 

Το πρώτο μας ταξιδάκι ειναι στο χωριό Όμοδος της επαρχίας Λεμεσου. 

Απ’ τα πλέον γνωστά χωριά της Κύπρου, το Όμοδος βρίσκεται 42 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λεμεσού, στη γεωγραφική περιφέρεια των Κρασοχωριών. Είναι κτισμένο κοντά στη δυτική όχθη του ποταμού Χα Ποτάμι, σε μέσο υψόμετρο 810 μέτρων. Θεωρείται απ’ τα πλέον γραφικά χωριά, που προσελκύουν πλήθος τουριστών όλο το χρόνο. Υπολογίζεται πως 1 εκ. επισκέπτες περνάνε απ’ το χωριό κάθε χρόνο.

Κάτοικοι: 410 μόνιμοι κάτοικοι, αλλά σταθερά υπάρχουν πάρα πολλοί (Κύπριοι και ξένοι) που είτε κάνουν διακοπές στο χωριό, είτε το επισκέπτονται.

Απόσταση από Λεμεσό: 42 χλμ. 40 λεπτά με το αυτοκίνητο

Ιστορία

Το χωριό υπολογίζεται ότι δημιουργήθηκε στα τέλη της Βυζαντινής περιόδου ή στις αρχές της Φραγκοκρατίας, ύστερα που διαλύθηκαν οι οικισμοί Πάνω και Κάτω Κούπετρα, που βρίσκονταν στην ανατολική όχθη του ποταμού Χα Ποτάμι. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ισαάκιος Κομνηνός που ήταν δεσπότης της Κύπρου (1185-1191) μετά την ήττα του στο Κολόσσι από τον Άγγλο βασιλιά Ριχάρδο Λεοντόκαρδο, κατέφυγε στα Κούπετρα, μέχρι που τον κάλεσε ο Ριχάρδος στη Λεμεσό για συνομιλίες και ειρήνευση. Αυτό σημαίνει πως το 1191 υπήρχαν τα Κούπετρα, τα οποία διαλύθηκαν αργότερα.

Για την ονομασία του χωριού υπάρχουν τρεις επικρατέστερες εκδοχές και είναι:

1) Από την κυπριακή λέξη μόδος που σημαίνει με την ησυχία σου, με τρόπο, προσεκτικά. Όταν οι κάτοικοι των Κουπέτρων, βλέποντας κάθε βράδυ ένα φως στο απέναντι βουνό, πήγαν για να δουν τι συμβαίνει και βρήκαν το φως να βγαίνει από την καρδιά ενός πυκνού και δύσβατου βάτου, που για να περάσουν χρειάστηκε να τον κόψουν και ο ένας έλεγε στον άλλο «με τον μόδο σου» ώσπου τελικά βρήκαν μια σπηλιά με ξύλινο σταυρό και ένα καντήλι αναμμένο μέσα. 

2) Από το χωριό ξεκινούν πολλοί δρόμοι για τα γύρω χωριά. Από το επίρρημα ομού και τη λέξη οδός σχηματίστηκε το Όμοδος.

3) Σε φράγκικα έγγραφα αναφέρεται ότι στην περιοχή κατοικούσε ο φεουδάρχης Homodeus και πολύ πιθανό από το όνομα του φεουδάρχη να πήρε και το χωριό το όνομά του.

Αξιοθέατα / Μουσεία

Μέσα στα αξιοθέατα του χωριού, είναι μεταξύ άλλων ο λιθόστρωτος δρόμος και τα δρομάκια γύρω και μπροστά απ’ το μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού, που αποτελεί από μόνο του ένα αξιοθέατο, καθώς φιλοξενεί αρκετά μουσεία. Επίσης, υπάρχουν στο χωριό κάποια ιδιωτικά μουσεία, όπου μπορεί κανείς να δει ακριβώς πως ήταν τα παλιά, παραδοσιακά σπίτια.

Στις αίθουσες του Μοναστηριού στεγάζονται: Το Μουσείο Αγώνος, το Μουσείο Βυζαντινών εικόνων, το Εικονοσκευοφυλάκιο, το Λαογραφικό Μουσείο, η Πινακοθήκη, το Φωτογραφικό Μουσείο και το Κέντρο Διάσωσης Δαντέλλας. Το μοναστήρι είναι ανοικτό απ’ το πρωί μέχρι τις 5 περίπου το απόγευμα και η είσοδος είναι δωρεάν σε όλα τα μουσεία του μοναστηριού.

Στα αξιοθέατα επίσης είναι και ο Ληνός (πατητήρι σταφυλιών) που βρίσκεται κοντά στην εκκλησία, όπως και το κρησφύγετο, που κατασκευάστηκε το 1956, με οδηγίες του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου.

Πηγή πληροφοριών: http://www.inside.com.cy/